محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )
76
قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )
مدى پس دلالت مىكند بر شگافتن فرحه و ليكن مخاطى پس دلالت مىكند بر خلط غليظ و ليكن شعرى پس سبب او بستن ترى كه دراز باشد و ليكن خميرى پس آن مانند قطع خمير منقوع است و دلالت مىكند بر ضعف معده و بدهضمى و ليكن رملى پس دلالت مىكند بر سنگريزه بسته يا در بستن است و ليكن رمادى پس دلالت مىكند بر بلغم يا ريم كه عارض شده باشد او را بسبب ديرماندگى تغير رنگ و ليكن علقى و دموى پس اگر باشد آن شديد الممازجه بمائيت دلالت مىكند بر ضعف جگر و اگر باشد غير آن دلالت مىكند بر جراحتى كه در مجراى بول است پس اگر باشد متميز پس اكثر آن در ميان مثانه و قضيب باشد و رسوب [ و انقسام آن برحسب مكان ] منقسم مىشود حسب مكان